Warmteprogramma Amstelveen

Participatieverslag Warmteprogramma Amstelveen

De gemeente heeft inwoners en belanghebbenden van Amstelveen betrokken bij het Warmteprogramma Amstelveen. Inwoners hebben in augustus/september 2025 meegedacht over de ontwikkelingen richting 2050 en het grote warmtevraagstuk dat er ligt.

Participatie met inwoners

Via het participatieplatform denkmee.amstelveen.nl konden Amstelveners hun mening geven door middel van een vragenlijst. De participatie is aangekondigd via een persbericht, de nieuwsbrief, social media en in de krant. Aan de vragenlijst hebben ruim 500 mensen deelgenomen. Tevens is er een stadgesprek geweest.

Samenvatting

De belangrijkste opgehaalde inbreng uit de Denkmee-vragenlijst en het stadsgesprek over het Warmteprogramma Amstelveen is:

• Veel inwoners vinden aardgasvrij een goed idee, maar benadrukken dat betaalbaarheid en technische haalbaarheid cruciaal zijn.
• Keuzevrijheid staat centraal: bewoners willen zelf kunnen bepalen wanneer en hoe ze verduurzamen.
• Er is scepsis over collectieve oplossingen zoals warmtenetten, vooral vanwege kosten, afhankelijkheid en beperkte keuze.
• Collectieve oplossingen worden geaccepteerd als ze aantoonbaar goedkoper zijn en goed uitgelegd worden.
• Transparantie over tarieven, duurzaamheid en storingen bij warmtenetten is essentieel voor draagvlak.
• Warmtepompen worden positief ontvangen, mits ze betaalbaar, stil en praktisch toepasbaar zijn.
• Geluidsoverlast, netbelasting en ruimtegebrek zijn veelgenoemde bezwaren bij warmtepompen.
• Bewoners willen duidelijke informatie over beschikbare alternatieven en hun geschiktheid per woningtype.
• Huurders vragen zich af hoe zij betrokken worden bij het beleid en vragen om meer betrokkenheid en ondersteuning.
• VvE’s ervaren moeite met de besluitvorming binnen de VVE; procesbegeleiding en financiële prikkels kunnen helpen.
• De gemeente moet beter communiceren over plannen, onzekerheden en technische mogelijkheden.
• Rechtvaardigheid betekent voor velen: gelijke kansen om mee te doen en eerlijke verdeling van kosten en baten.
• Er is behoefte aan maatwerk, vooral voor kwetsbare groepen en mensen met beperkte financiële ruimte.
• De rol van de gemeente moet stimulerend zijn, niet dwingend; vertrouwen en samenwerking zijn sleutelwoorden.
• Inwoners waarderen het gesprek en willen vaker betrokken worden bij besluitvorming over de energietransitie.

Stadsgesprek via aselecte steekproef

Zo’n 90 Amstelveners gingen op 30 september 2025 in gesprek over een duurzame toekomst op uitnodiging van wethouder Floor Gordon. Onder leiding van Martijn de Greve werd enthousiast meegedacht over eerlijke, haalbare en gezamenlijke oplossingen voor de energietransitie. Het volledige verslag is hier te lezen: Stadsgesprek warmteprogramma Amstelveen

Denkmee Amstelveen

Op het online participatieplatform van de gemeente konden belangstellenden hun mening geven door middel van een vragenlijst. De online vragenlijst is door 542 deelnemers ingevuld. 

Vraag 1. In Amstelveen bereiden we ons, net als de rest van Nederland, voor om stap voor stap te stoppen met het gebruik van aardgas voor verwarming, warm water en koken. Vindt u dit een goed idee?

Veel respondenten benadrukken dat het overstappen van gas af alleen haalbaar is als het elektriciteitsnet en de infrastructuur dit aankunnen. Er zijn zorgen over de capaciteit van het huidige net en de betrouwbaarheid van alternatieven zoals het warmtenet.

Sommigen vinden dat het proces te snel gaat of te veel paniek veroorzaakt terwijl anderen juist pleiten voor versnelling. Er wordt getwijfeld of volledig gasloos de beste optie is; een gedeeltelijke reductie wordt ook genoemd als mogelijk optimum. 

Financiële haalbaarheid en duidelijkheid in beleid zijn belangrijke aandachtspunten; mensen zijn bang voor hoge kosten en onbetrouwbaar beleid, mede door wisselend overheidsbeleid rondom bijvoorbeeld zonnepanelen.

Er zijn respondenten die het belangrijk vinden om van fossiele brandstoffen af te stappen vanwege milieu en toekomstige generaties maar anderen zien aardgas juist als een relatief schone of praktische oplossing. 

Enkele respondenten wijzen op alternatieven zoals waterstof of kernenergie, en het belang om het bestaande gasnetwerk niet zomaar op te geven. Ook wordt gewezen op het belang van leren van andere steden en het afschaffen van fossiele subsidies. 

Tot slot zijn er zorgen over kwetsbaarheid bij overstappen op één oplossing (zoals cyberaanvallen of netwerkcongestie) en geven sommige respondenten aan dat ze al succesvol van het gas af zijn gegaan met hulp van gemeentelijke subsidies.

Vraag 2. De gemeente maakt plannen voor het aardgasvrij maken van wijken. Als ze zou moeten kiezen tussen deze twee keuzes, welke vindt u dan beter?

Keuze 1: Eigenaren van een huis mogen zelf weten wanneer ze stoppen met het gebruik van aardgas

Keuze 2: De gemeente kiest welke wijken over 10 jaar stoppen met aardgas.  

Welke keuze heeft uw voorkeur?

Veel respondenten benadrukken het belang van keuzevrijheid: men wil zelf kunnen bepalen wanneer en hoe ze van het gas af gaan. Tegelijkertijd wordt er ook vaak genoemd dat vrijblijvendheid leidt tot vertraging en dat een deadline (zoals 10 jaar) nodig is om daadwerkelijk stappen te zetten richting verduurzaming.

Financiële consequenties en onzekerheid over kosten worden veel genoemd: mensen maken zich zorgen over de investeringen die nodig zijn om van het gas af te gaan en willen duidelijkheid over kosten en ondersteuning. Er is behoefte aan praktische hulp en advies, vooral voor mensen die dit niet zelf kunnen regelen.

Sommigen zijn kritisch over de rol van de overheid; men twijfelt aan de effectiviteit en betrouwbaarheid van gemeentelijke ondersteuning.

Er zijn zorgen over de technische haalbaarheid: niet elk huis is geschikt voor alternatieven en mensen willen eerst meer informatie over noodzakelijke aanpassingen.

Tot slot wordt genoemd dat gedwongen overstappen weerstand oproept, vooral als mensen recent geïnvesteerd hebben in bijvoorbeeld een warmtepomp of nog een goed werkende CV-ketel hebben.

Vraag 3. De gemeente maakt plannen voor het aardgasvrij maken van wijken. Als ze zou moeten kiezen tussen deze twee keuzes, welke vindt u dan beter?

Keuze 1: Zo weinig mogelijk kosten voor de samenleving is het belangrijkst.

Keuze 2: Zelf kunnen kiezen is het belangrijkst.

Veel respondenten benadrukken het belang van keuzevrijheid voor bewoners; men wil zelf kunnen bepalen welke warmteoplossing wordt gekozen en niet verplicht worden tot bijvoorbeeld aansluiting op een warmtenet. Er is veel scepsis over warmtenetten: respondenten vrezen hogere kosten, gebrek aan keuze in leverancier en prijs, en het risico om "vast te zitten" aan een systeem waar men niet achter staat. Ook wordt genoemd dat mensen die al geïnvesteerd hebben in alternatieven (zoals warmtepompen) niet opnieuw op kosten gejaagd mogen worden.

Er zijn twijfels of de gemeente de kosten goed kan inschatten en zorgen dat gemeentelijke keuzes vaak duurder uitpakken voor de samenleving. Sommigen vinden dat het niet zeker is dat collectieve keuzes goedkoper zijn en waarschuwen voor misleidende voordelen.

Een enkeling noemt duurzaamheid als belangrijkste criterium, zelfs als dat duurder is. Er zijn ook respondenten die aangeven dat het afhangt van de opties en dat ze te weinig informatie hebben om een oordeel te geven.

Samengevat: keuzevrijheid en zorgen over kosten en verplichtingen zijn de meest genoemde thema’s. Er is weinig vertrouwen in warmtenetten en gemeentelijke sturing, en men wil vooral zelf kunnen beslissen over de eigen warmtevoorziening.

Vraag 4. De gemeente Amstelveen kiest in welke buurten ze als eerste aan de slag gaat om buurten te helpen om van het aardgas af te gaan. Zet de volgende opties in de juiste volgorde. Zet de optie die u het meest belangrijk vindt bovenaan. En die u het minst belangrijk vindt onderaan.

In de grafiek hieronder is aan de opties een score gegeven: de optie bovenaan (nummer 1) krijgt 6 punten, de optie op de tweede plek 5 punten, en zo verder tot onderaan: optie 6 krijgt 1 punt. In de grafiek de opgetelde scores.

De nummer 1 … waar we toch al aan de slag gaan …. Is ook voor de meeste respondenten de belangrijkste (192 keer op nummer 1)

Vraag 5. Stel, er komt in uw wijk een warmtenet. De gemeente Amstelveen wil dat het belang van haar inwoners goed is beschermd bij besluiten die het warmtebedrijf neemt. Ze kan extra goed letten op onderstaande dingen. Hoe belangrijk vindt u onderstaande dingen?

Vraag 6. Stel, er komt in uw wijk een warmtenet. De gemeente is hiervan eigenaar.

Wilt u dat uw woning wordt aangesloten op het warmtenet?

Respondenten geven aan dat kosten een doorslaggevende factor zijn bij hun mening over het Warmteprogramma Amstelveen; veel mensen willen eerst weten wat het hen gaat kosten en of het rendabel is. Er is veel twijfel over de duurzaamheid en kosteneffectiviteit van warmtenetten; sommigen vinden het niet zo duurzaam als gedacht en maken zich zorgen over afhankelijkheid van één aanbieder en het gebrek aan keuzevrijheid.

Meerdere respondenten zijn al aardgasvrij of hebben alternatieve oplossingen zoals een (hybride) warmtepomp of zonnepanelen en zien daarom weinig voordeel in aansluiting op een warmtenet. Er is ook twijfel of een warmtenet wel geschikt is voor elk type woning. 

Veel respondenten geven aan dat er te weinig informatie beschikbaar is over het project, de voorwaarden en de gevolgen voor bewoners. Onzekerheid over de toekomst van het warmtenet en de rol van de gemeente wordt ook genoemd.

Enkele respondenten vinden juist dat een centraal geregeld warmtenet voordelen biedt qua zekerheid en gemak maar dit is minder vaak genoemd. Tot slot zijn er zorgen over stijgende prijzen en het gebrek aan zeggenschap. 

Samenvattend: kosten, keuzevrijheid, duurzaamheid en gebrek aan informatie zijn de belangrijkste thema’s in de reacties. Veel mensen zijn al (deels) aardgasvrij of willen liever zelf hun oplossing kiezen.

Vraag 7. Stel, warmtepompen zijn in uw wijk technisch en financieel de beste oplossing. De gemeente zorgt dat een betrouwbaar bedrijf inwoners een aanbod doet voor het installeren van een warmtepomp. Wilt u dat uw woning wordt verwarmd met een warmtepomp?  

Veel respondenten geven aan al een warmtepomp te hebben of er positief tegenover te staan, mits de kosten, baten en praktische haalbaarheid gunstig zijn. Er zijn echter ook veel zorgen en bezwaren die vaak terugkomen:

-     Geluidsoverlast van warmtepompen wordt zeer vaak genoemd als belangrijk bezwaar, zowel voor de gebruiker zelf als voor buren.

-     Overbelasting van het elektriciteitsnet en het hoge elektriciteitsverbruik worden regelmatig genoemd als knelpunt, vooral als veel woningen tegelijk overstappen.

-     Kosten en investeringen zijn voor veel mensen een drempel; men wil eerst weten wat het financieel betekent en of het rendabel is.

-     Praktische bezwaren zoals ruimtegebrek voor de installatie en het uiterlijk van de warmtepomp worden genoemd.

-     Enkele respondenten twijfelen aan de lange termijn geschiktheid of betrouwbaarheid van warmtepompen.

-     Er zijn zorgen over onderhoud en bereikbaarheid van de installaties.

Sommigen geven aan dat een collectieve of gedeelde oplossing (zoals een gemeenschappelijke warmtepomp) mogelijk beter is dan individuele installaties. Ook wordt genoemd dat niet elk type woning geschikt is (bijvoorbeeld flats of woningen met heteluchtverwarming).

Samenvattend: geluidsoverlast, netbelasting en kosten zijn de meest genoemde zorgen. Een deel van de respondenten is al overgestapt of positief mits de voorwaarden gunstig zijn. Praktische en financiële haalbaarheid zijn doorslaggevend voor de bereidheid om over te stappen.

Vraag 8 Hoe makkelijk of moeilijk kunt u maandelijks rondkomen?

Veel respondenten maken zich zorgen over de betaalbaarheid van alternatieven voor aardgas, zoals het warmtenet, vooral vanwege de hoge vaste lasten en energiekosten. Er is angst dat overstappen financieel nadelig uitpakt, zeker voor mensen met een lager of modaal inkomen, ook als zij in een koopwoning wonen.

Meerdere respondenten benadrukken het belang van individuele oplossingen en maatwerk, omdat niet iedereen dezelfde financiële situatie heeft. Er wordt gevraagd om meer en betere informatievoorziening aan inwoners en om zorgvuldig te werk te gaan, zonder overhaaste beslissingen.

Ook is er aandacht voor huurwoningen: respondenten vragen zich af of sociale huurders niet worden vergeten in het beleid.

Sommigen geven aan dat hun huidige energieverbruik laag is, waardoor investeringen in bijvoorbeeld een warmtepomp niet rendabel zijn. Er wordt gepleit om ook op langere termijn naar alternatieven zoals waterstof te kijken.

Verder zijn er signalen dat mensen hun financiële situatie liever niet delen (privacy/schaamte) en enkelen uiten frustratie of wantrouwen richting het project of de vragenlijst.

Samenvattend: zorgen over betaalbaarheid en vaste lasten overheersen, met nadruk op maatwerk, goede communicatie en het meenemen van álle bewonersgroepen.

Participatie met belanghebbenden

Naast de participatie met inwoners heeft de gemeente diverse professionele belanghebbenden gesproken over het Warmteprogramma van Amstelveen. Deze gesprekken, begeleid door CE Delft, gaven waardevolle inzichten in de technische, juridische en sociale voorwaarden en kansen binnen de energietransitie.

Wat opvalt is dat vrijwel alle partijen het belang van verduurzaming onderschrijven, maar tegelijkertijd wijzen op de complexiteit van de uitvoering. Woningcorporaties Eigen Haard en DUWO benadrukken dat keuzes vanuit de gemeente richtinggevend moeten zijn, zodat zij hun investeringsplannen kunnen afstemmen. DUWO vraagt specifiek om maatwerk voor studentenhuisvesting en een langere overgangsperiode met gasgebruik. Energiebedrijf Eneco gaf aan dat uitbreiding van het bestaande warmtenet slechts beperkt mogelijk is en dat investeringszekerheid ontbreekt door onduidelijke regelgeving. Netbeheerder Liander waarschuwt voor netcongestie en pleit voor afstemming van planning en fasering, terwijl netbeheerder Stedin vooral wijst op het belang van communicatie en afstemming bij sanering van het gasnet. Grote verhuurders in Amstelveen (Altera Vastgoed, Netjes Beheer en Rijsterborgh Vastgoed) maken zich zorgen over betaalbaarheid en huurdersparticipatie, en vragen om wijkgerichte communicatie. Met waterbedrijf Waternet is gekeken naar de kansen van aquathermie en staat positief tegenover het afstaan van warmte via WRK-leidingen, zolang dit binnen hun publieke taak valt. Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied (OD NZKG) adviseert om te redeneren vanuit warmtevraag (in plaats van het aanbod) en pleit voor robuuste netwerken en duidelijkheid over juridische rolverdeling.

De gemeente blijft deze belanghebbenden actief betrekken in het vormgeven van het Warmteprogramma om gezamenlijk te zoeken naar oplossingen die voor alle partijen werken. Dit wordt door de partijen als nuttig ervaren. Het laatste gesprek met ondernemersverenigingen volgt nog, waarbij de focus ligt op het Amstelveense bedrijfsleven en hun input voor het Warmteprogramma.

Wat nemen we mee in het warmteprogramma uit de participatie?

De gemaakte opmerkingen zijn meegenomen in de notitie over de uitgangspunten voor het warmteprogramma die met de gemeenteraad wordt besproken. De betaalbaarheid heeft daarin een groter accent gekregen. Ook is een paragraaf over de mogelijkheden van Geothermie toegevoegd en is ingegaan op waterstof en groengas.  Diverse opmerkingen van de professionele stakeholders worden ook meegenomen in het afwegingskader dat onderdeel is van het warmteprogramma. Het verzwaren van het elektriciteitsnet heeft bijvoorbeeld invloed op de planning van de uitvoering. 

Het vervolg

In december 2025 worden de uitgangspunten voor het warmteprogramma met de gemeenteraad besproken.

Tegelijker tijd wordt door het adviesbureau CE Delft een onderzoek uitgevoerd naar de beschikbare warmte opties die gebruikt kunnen worden als alternatief voor aardgas. Denk daarbij aan het bestaande warmtenet van Eneco, de rioolwater zuivering in Amstelveen Noord , geothermie en aquathermie. De warmte opties worden vervolgens doorgerekend.  

De uitgangspunten en het onderzoek van CE Delft komt samen in een concept warmteprogramma.

Voor dit concept warmteprogramma wordt vervolgens onderzoek uitgevoerd naar mogelijke milieueffecten. In vak thermen heet dit een Plan MER beoordeling. Afhankelijk van deze beoordeling volgt het opstellen van een Milieu Effect Rapportage.

Naar verwachting wordt het concept warmteprogramma eind 2026 gepubliceerd waarna een inspraak periode start. Voor het publiceren van het warmteprogramma wordt een informatieavond georganiseerd. 

Voor meer informatie over mogelijkheden om uw woning te verduurzamen en energie besparende maatregelen kunt u terecht bij het Energieloket Amstelveen.